PHUKET: Met een vrolijke aftelling, één, twee, drie, gleden vier jonge Indo-Pacifische luipaardhaaien geluidloos het blauwe water in bij het eiland Maiton in het zuiden van Thailand. Een klein maar hoopgevend stapje: het land probeert voor het eerst deze gevlekte zwemmers opnieuw in het wild uit te zetten.

Waar snorkelaars en duikers ze vroeger vaak spotten, zijn de luipaardhaaien de afgelopen tien jaar flink in aantal gekrompen door overbevissing en leefgebiedverlies. In privé-aquaria deden ze het daarentegen naar behoren. “Als ze het goed doen in aquaria, waarom zouden we ze dan niet terugzetten zodat de wilde populatie kan herstellen?” zo vertelde Khun Metavee Chuangcharoendee van het StAR Project Thailand — een samenwerking tussen overheid, ngo’s en aquaria.

De vrijgelaten haaien — met namen als Maiton, Hope, Spot en Toty — zijn bijna twee jaar oud en maken deel uit van zeven jonge haaien die tot nu toe zijn teruggezet. Voordat ze de vrije zee in mochten, leerden ze de kneepjes van het vak in een zee-afsluiting bij de pier van Maiton Resort, waar ze konden wennen aan wind, golven en zoute lucht.

In die opvang kregen ze dagelijkse verzorging: eten, groei bijhouden en gezondheidschecks. Twee dagen voor hun grote ontsnapping voerden mariene dierenartsen de laatste controles uit — inclusief echo’s, DNA-afnames en het vastmaken van akoestische zendertjes zodat hun avonturen gevolgd kunnen worden.

Hoewel luipaardhaaien wettelijk beschermd zijn in Thailand, benadrukt Metavee dat vrijlaten alleen niet genoeg is. Beschermde leefgebieden, minder vervuiling en beter beheer van de zee zijn nodig om echt herstel mogelijk te maken.

Succes meet het project niet alleen in aantallen, maar in echte tekenen van terugkeer: duikers die ze regelmatig tegenkomen, aanwijzingen van voortplanting in het wild en hopelijk een afname van de haaien op vismarkten. “Dat zou ik een echt succes op lange termijn noemen,” zegt Metavee.

Klein, gespikkeld en weer vrij — nog één Jaws-achtig moment minder in de wereld en één stapje dichter bij een gezondere zee.

Verslag door Olleke Bolleke in Zuid-Thailand