Er zijn zinnen waarvoor je geen uitgebreide uitleg nodig hebt. In Thailand heb je soms aan vier Engelse woorden genoeg: same same but different.

De tekst staat zelfs op T-shirts die hier worden verkocht. Dat begrijp ik wel, want eigenlijk is het een complete Thaise levenshouding op een stukje katoen.

Mijn Nederlandse hoofd moest er in het begin wel even aan wennen. Want iets is toch hetzelfde óf anders? Het kan moeilijk allebei tegelijk zijn. Wij houden van duidelijkheid. Is het hetzelfde merk? Dezelfde maat? Dezelfde route? Dezelfde prijs? Graag gewoon ja of nee.

Maar in Thailand kan iets zonder enig probleem hetzelfde én anders zijn.

Je wijst op een foto van een gerecht en even later staat er iets voor je dat er ongeveer hetzelfde uitziet. Alleen zit er een ander soort groente in, is de saus wat donkerder en blijkt ‘een beetje pittig’ toch een heel andere betekenis te hebben dan je dacht. Same same but different.

Je vraagt in een winkel of ze hetzelfde shirt ook in een andere kleur hebben. De verkoper verdwijnt naar achteren en komt terug met een shirt dat erop lijkt. Niet helemaal hetzelfde model, niet precies dezelfde stof, maar wel blauw. Same same but different.

Ook in het verkeer herken je van alles. Stoplichten hebben dezelfde kleuren en zebrapaden dezelfde strepen. Alleen moet je niet automatisch aannemen dat iedereen daar precies dezelfde betekenis aan geeft als wij. Zelfs oversteken is in Thailand same same but different. Je komt uiteindelijk aan de overkant, maar soms wel met een hartslag die daar iets eerder is dan jij.

In het begin klinkt de uitdrukking misschien als een handig smoesje. Een belofte met een ingebouwde ontsnappingsroute. Het is hetzelfde, maar als het toch anders blijkt te zijn, was je alvast gewaarschuwd.

Hoe langer ik in Thailand kom, hoe meer ik de charme ervan begin te begrijpen. Het betekent vaak zoiets als: maak je niet druk, het lijkt erop, het komt goed. Misschien niet precies zoals je het in je hoofd had, maar dat hoeft ook niet altijd.

Wij willen graag dat alles klopt met onze verwachtingen. We vergelijken wat we krijgen met wat ons is beloofd. We kijken naar foto’s, maten, tijden en beschrijvingen. En als iets daarvan afwijkt, vinden we al snel dat het niet klopt.

In Thailand lijkt er wat meer ruimte te zijn voor ongeveer. Voor een andere oplossing. Voor het idee dat twee dingen op elkaar kunnen lijken zonder precies gelijk te zijn.

Misschien zit daar wel meer wijsheid in dan ik eerst dacht. Mensen kunnen veel met elkaar gemeen hebben en toch totaal verschillend zijn. Een huis kan vertrouwd voelen en er toch heel anders uitzien. Een dag kan bijna hetzelfde beginnen als gisteren en toch een onverwachte wending krijgen.

Zelfs mijn reizen naar Thailand zijn iedere keer same same but different. Het land is hetzelfde, de warmte is hetzelfde en veel plekken herken ik meteen. Maar iedere keer zie ik iets nieuws, ontmoet ik andere mensen en kom ik thuis met verhalen die ik de vorige keer nog niet had.

Misschien koop ik toch maar zo’n T-shirt. Al is het alleen maar om mezelf eraan te herinneren dat niet alles precies hoeft te gaan zoals ik had bedacht.

Soms is ongeveer hetzelfde namelijk ook gewoon goed.

Wat is voor jou in Thailand echt same same but different?

Erica de Winter