PATTAYA: Ik ben Eric van Dusseldorp (1960), kom uit Nederland maar woon sinds 2019 permanent in Jomtien met een vriendin. Omdat ik de tijd aan mezelf heb, ben ik veel aan het schrijven. In het laatste anderhalf jaar kwamen er vier boeken van mij uit over verschillende onderwerpen.
“De lachende Thai”, “Dierenlimericks”, “Kingsrow knows it better” (damboek) en “Verhandeling over het damspel”, een bewerking van het oudste Nederlandse damboek uit 1785. Verder schrijf ik al meer dan vier decennia een wekelijkse column voor de Telegraaf Media Groep en kreeg ik twee artikelen geplaatst in Historiek, de leidende Nederlandse website over geschiedenis.
Mij is gevraagd om vanaf nu wekelijks een stukje te schrijven op Olleke Bolleke. Na enige bedenktijd heb ik hierin toegestemd. Dit schrijfwerk kan er nog wel bij.
Olleke Bolleke, waar komt de term vandaan?
De oorsprong van Olleke Bolleke lijkt meerdere ‘vaders’ te hebben.
We schrijven 1565. Het was de tijd van de Reformatie, het conflict met Spanje en de Beeldenstorm (1566). De Vlaamse dichter Lucas de Heere schreef een vrij beroemd geworden gedicht: ‘Van het schoon Mammeken’. Daarin komt het volgende couplet voor.
“Rood criexkin … met zijn clein olleken
Vp een effen rond yuoore bolleken”
Vertaald naar 2026:
“Rood kersje met zijn klein bolletje
op een glad rond ivoren bolletje”
Waarbij olleken en bolleken kennelijk dezelfde betekenis hadden.
Olleke Bolleke was geboren, maar tegenwoordig twijfelen geschiedschrijvers erover of er echt een link is met de huidige term.
Rebusolleke Knol!
Veel later raakte het volgende kinderrijmpje, ook wel nonsensliedje en aftelversje, in zwang.
Olleke bolleke
Rebusolleke
Olleke bolleke
Knol.
Oudere lezers kennen dit nog wel. Het aftellen wellicht eveneens: bij het opzeggen van het rijmpje zetten twee of meer personen (onder wie meestal één volwassene) hun vuisten om en om op elkaar. Bij het laatste woord, “Knol!”, valt de vuistentoren onder groot gelach in elkaar. Het liedje zal voor 1900 ontstaan zijn en mondeling zijn overgeleverd. Geboortedatum en ook de auteur zijn niet bekend.
Drs. P
Uit Engeland waaide er in de vorige eeuw een versvorm over die in Nederland werd geïntroduceerd door de bekende Drs. P. Hij noemde die ‘olleke bolleke’, inderdaad, naar het bestaande aftelversje. De olleke bolleke telt acht regels met een verplicht schema voor ritme, rijm en inhoud. Geïnteresseerden worden uitgenodigd om te googelen.
Maar… nog steeds geen beer te bekennen. Dat verandert pas na de vierde – en laatste –vader van Olleke Bolleke.
Bolke en zus Olke de beer
Hier verschijnt dan eindelijk de beer. Bolke de Beer was een Duitse beer uit de Harz, die overigens was ontsnapt uit een Amersfoorts circus. Het eerste boek, geschreven door A.D. Hildebrand in 1935, werd door kinderen verslonden en er zou nog een hele reeks volgen. De naam Bolke wekt associaties op met Olleke Bolleke, maar is toch niet hetzelfde. Dat wordt anders als we de zus van Bolke erbij halen. Die heette namelijk Olke. Dus we hadden Olke en Bolke de beer. Dat kan geen toeval zijn en daarmee is de genealogie van de naam van onze Facebookgroep rond.
Dit was mijn eerste column. Volgende week gaat het wel over Thailand. Dan zien we hoe je een vrouw uit de Isan kunt halen, maar de Isan nooit uit diezelfde vrouw.