Door Eric van Dusseldorp 

Op de sociale media wordt de vraag vaak gesteld en nog vaker beantwoord: waar gaan we wonen als we de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt? Of, als je wat eigen geld hebt en een tijd kunt overbruggen, nog eerder natuurlijk. Tot vervelens toe vliegen je allerlei statistieken om de oren. Het prijspeil is dikwijls het belangrijkste onderwerp, maar het gaat ook om zaken als klimaat, zorg, infrastructuur, visa, veiligheid, betrouwbare overheid, keuken en nog zo wat.

Ook ik heb mijn stappenplan ‘Emigratie, waarheen?’ afgewerkt en maak de lezer graag deelgenoot. We gaan er stapsgewijs doorheen, daarom heet het ook stappenplan.

Stap 1.
Gaan we wel emigreren, of blijven we gewoon in Nederland of België? Stel, je hebt je hele leven hard (of niet hard, of zelfs helemaal niet – hierover hebben we het verder niet) gewerkt en wilt niet de rest van je bestaan ieder dubbeltje moeten omkeren om überhaupt rond te kunnen komen. Het leidende adagium is immers: verdien je geld in Nederland/België en geef het elders uit en dan gaat het natuurlijk om een land waar je meer waar krijgt voor je meegebrachte pecunia. Nou, de keuze is dan snel gemaakt.
===> We gaan emigreren uit Nederland/België.

Stap 2.
Dan komt de vraag: waarheen dan? Europa of buiten Europa? Dat is wel iets om over na te denken, zeker als een land als Portugal in beeld komt, met een fijn klimaat, vriendelijke mensen, een redelijk prijsniveau en geen vervelend visumgedoe.

Maar Portugal is lid van de Europese Unie en alle EU-landen groeien financieel-economisch langzaam naar elkaar toe. Wat nu goedkoop is, is dat straks wellicht niet meer. Als het prijspeil belangrijk is, moeten we het toch maar buiten Europa zoeken.
===> We gaan emigreren naar buiten Europa.

Stap 3.
Naar welk werelddeel gaat onze voorkeur uit? Afrika valt af, want dit continent heeft een veelal slechte infrastructuur en voelt onveilig. Noord-Amerika is duur en onprettig, zeker in de VS ga je niet voor je lol wonen. Australië is te ver en te duur. De keuze tussen Zuid-Amerika en Azië is lastig. Enkele Zuid-Amerikaanse landen, zoals Paraguay, zijn zeker het overwegen waard. Lage prijzen, tegenwoordig redelijk stabiele regeringen, maar het voelt wel een beetje ‘ver van de wereld’. Uiteindelijk kiezen de meeste potentiële emigranten toch voor Azië en daar sluiten we ons maar bij aan.
===> We kiezen voor Azië.

Stap 4.
We hebben dan gekozen voor ’s werelds grootste continent, waar de verschillen erg groot zijn. Niet voor niets wordt er onderscheid gemaakt tussen West-Azië (met name Turkije), Centraal-Azië, Zuid-Azië (vooral India), Oost-Azië (met name China en Japan) en Zuidoost-Azië. Er is weinig discussie mogelijk over het feit dat Zuidoost-Azië het aantrekkelijkste emigratiegebied is, de overige delen van Azië komen om verschillende (uiteenlopende) redenen nauwelijks in aanmerking.
===> We kiezen voor Zuidoost-Azië.

Stap 5.
Op het eerste gezicht komen alle landen in deze regio wel in aanmerking, maar er is een uitzondering en dat is Singapore. Reden: in Singapore werken ze te hard. Werken doe je maar in je eigen tijd, daar wil je als onschuldige pensionado geen last van hebben. Ik heb verder niks tegen werken hoor, maar er gaat zoveel tijd in zitten hè. Bovendien: door het harde gewerk daar is de genoemde stadstaat ook zeer welvarend en duur voor expats. We kiezen voor een goedkoper en meer laid-back land.
===> We kiezen voor Zuidoost-Azië minus Singapore.

Stap 6.
Zoals geschreven, alle Zuidoost-Aziatische landen hebben wel iets. Maar nu gaan we naar de overheidspensioenen kijken. Voor het Koninkrijk der Belgen weet ik het niet precies, maar voor Nederland geldt dat er met Thailand, de Filipijnen en Indonesië verdragen zijn gesloten over het Nederlandse overheidspensioen, de AOW. Het komt erop neer dat je in deze landen je volledige AOW kunt ontvangen, terwijl je in bijvoorbeeld Cambodja, Vietnam en Laos onder bepaalde omstandigheden aanzienlijk wordt gekort. Fiscaal-juridisch ligt het allemaal wat ingewikkelder, maar daar gaan we ons nu niet mee bezighouden. Die landen vallen in redelijkheid dus gewoon af, al zijn ze nog zo goedkoop.
===> We kiezen voor Thailand, Indonesië of de Filipijnen.

Stap 7. 
Bij Indonesië gaat het meestal om Bali, de rest van het eilandenrijk wordt door velen als minder aantrekkelijk beschouwd vanwege de islamitische cultuur. Het Hindoeïstische eiland Bali is zeker een optie, maar is minder gevarieerd dan Thailand. Een voordeel van de Filipijnen is ontegenzeggelijk dat de Engelse taal goed beheerst wordt. Een nadeel is de onveiligheid en het gebied ligt daarnaast ook wat verder weg van Nederland en België. Na enige afweging valt de keuze dan toch wel op het Land van de Glimlach.
===> We kiezen voor Thailand.

Stap 8.
Nu is er dan nog één land over, maar daarmee zijn we er nog niet. Er zijn namelijk drie soorten Thailand. 
1. Bangkok, miljoenenstad en ook de enige echt grote stad van het land.
2. Mondaine, farangvriendelijke plaatsen als Pattaya, Hua Hin en Chiang Mai.
3. De provincie, we denken dan vooral aan de Isan.

Wat de hoofdstad Bangkok betreft, je moet echt een superstadsmens zijn om hier te willen wonen. Druk, lawaaierig en ook duurder dan de rest van het land.

Pattaya, Hua Hin en Chiang Mai hebben het voordeel dat je daar vele internationale restaurants hebt en daarnaast kantoren waar je als westerling gemakkelijk terechtkunt. Verder bruisen deze steden als een tierelier en je komt er soms landgenoten tegen. Gelukkig zijn er ook rustige plekken als het je even te veel wordt.

Wat de provincie aangaat: leuk voor een week, maar dan begint het toch te kriebelen. Niet alleen vanwege de vele insectjes die ’s nachts je huid ongevraagd komen inspecteren, maar vooral ook het gemis aan uitgaansmogelijkheden en goede restaurants, die je in de steden wel hebt. Bovendien spreekt haast niemand een woord Engels en iedere nacht gewekt worden door blaffende honden en kraaiende hanen is ook geen pretje. Kantoren en winkelcentra zijn vaak ver weg.
===> We kiezen de optie Pattaya, Hua Hin en Chiang Mai.

Stap 9.
Tussen deze drie aantrekkelijke plaatsen is de keuze niet makkelijk. In Chiang Mai heb je geen strand en het ligt ver van Bangkok, en dat is een beetje vervelend als je in die laatste stad moet zijn voor bijvoorbeeld je paspoort. Hua Hin ligt ook wat verder van Bangkok dan Pattaya en is iets minder bruisend, vooropgesteld dat je dat laatste op prijs stelt. Een lastige keuze tussen deze twee badplaatsen, die licht in het voordeel van Pattaya uitpakt.
===> We kiezen voor Pattaya.

Stap 10. 
Pattaya bestaat uit Pattaya zelf en Jomtien. Jonge feestvierders, Don Juans en bloemetjesbuitenzetters prefereren ongetwijfeld het zeer levendige Pattaya, maar voor pensionado’s en sowieso mensen die ergens voor langere tijd wonen, is Jomtien een zeer gunstig alternatief. Gewoon wat rustiger en toch met levendige plekken, en slechts op enkele kilometers afstand van Pattaya. Uit enquêtes blijkt dat tachtig tot negentig procent van de respondenten Jomtien verkiest boven Pattaya en dat is niet voor niets.
===> We kiezen voor Jomtien.

Stap 11.
Jomtien is lang en loopt kilometers door tot Na-Jomtien. Waar in Jomtien zit je het beste? De meest handige plek is: op loopafstand van de Jomtien Night Market. Hier is werkelijk van alles te koop en vooral voor lekkerbekken die van gevarieerd eten houden, is het een walhalla. Italiaans, Koreaans, Mexicaans, Indiaas, het is er allemaal, naast natuurlijk Thais en Isans. Inmiddels zijn er zelfs twee cocktailbars waar een goedgevulde cocktail al voor 100 baht te koop is.
===> We kiezen voor een plek op loopafstand van de Jomtien Night Market.

Stap 12.

De leukste cocktailbar in de Jomtien Night Market is die van Ched en zijn vele vrouwelijke familieleden. Het is wel een typisch Thaise zaak: gaat open en dicht wanneer de uitbater dat wil en soms is ie onaangekondigd helemaal gesloten. In dat geval biedt de tweede cocktailbar, vlak bij de Beachroad, uitkomst. Ched is af en toe net Tommy Cooper, haalt goocheltrucs uit en jongleert met flessen. Als dat laatste mislukt moet hij er zelf het hardst om lachen, ook in de wetenschap dat zijn vrouw en dochters de scherven wel weer oprapen. Maar het is een gezellige plek.
===> Ik zit er nu met een dubbele margarita. Stappenplan voltooid.