THAILAND: Elke dag zie ik het opnieuw: westerse toeristen die afdingen alsof het een sport is, en daar vurig hun gelijk mee willen halen. Ze staan in de verzengende hitte, het zweet parelt op hun voorhoofd, tegenover een grijzende fruitverkoper van zeventig. Zij vraagt 60 baht, zij willen 40. Ze denken dat ze slim zijn, dat ze niet worden beetgenomen. Maar er zit iets kleins en pijnlijks onder die onderhandeling: het heet pure gierigheid.

In Thailand draait status niet om het duurste horloge of de nieuwste telefoon. Hier meet men respect en waardigheid aan iets anders: jaï yai — een groot hart, vrijgevigheid zonder show. Je kunt hier indruk maken door te geven, niet door af te pingelen. Dat besef wringt wanneer ik toeristen zie die zonder blikken of blozen 250 baht neerleggen voor een biertje, maar uren discussiëren over het equivalent van een halve euro voor een mango. Het is niet het geld dat ze verliezen; het is het beeld dat ze creëren: iemand die aan het verkeerde eind van zichzelf bezuinigt.

De mensen op straat merken het. Ze zien je houding en niet alleen de woorden, maar de energie erachter. Een vriendelijke glimlach en een gul gebaar zeggen hier meer dan een harde onderhandeling. Wie zich te veel vastklampt aan elke cent, oogst vaak geen respect maar medelijden. En dat terwijl een ongemerkt extra’tje zo vaak meer betekent dan het kost.

Als je niet bereid bent een beetje royaal te zijn, vraag jezelf dan af waarom je er bent. Is het om te oefenen in punten scoren bij de marktkoopman, of om de warmte en menselijkheid van een andere cultuur te ervaren? Reis je om te besparen of om te leren geven en ontvangen?

Er is niets verkeerd met zuinigheid, maar kies je momenten en wees je bewust van de context. Een scherpe onderhandeling kan soms leuk zijn, maar bescheiden vrijgevigheid opent harten. En dat, in Thailand, is pas echt sjiek.

Snelle Jelle, correspondent in Thailand