De wondere wereld van Thaise bijnamen!

~ERGENS EEN NAAM VOOR HEBBEN~
(Ergens om bekend staan)

Mocht uw Thaise vriend, vriendin of partner ‘Pannenkoek’, ‘Bolle’ of ‘Schildpad’ heten, vertaald naar het Nederlands, dan hoeft u zich daar niets van aan te trekken. Anderszijds wanneer iemand ‘King Kong’ of ‘Goede Manieren’ heet, geeft dat ook geen garantie.

Buitenlanders maken soms een directe connectie met een Thaise bijnaam maar dat is niet nodig. Wat elders bovendien als negatief wordt gezien kan in Thailand anders worden beschouwd.

Maar het kan natuurlijk grappig overkomen wanneer je hoort dat Kip en Konijn gaan wandelen en onderweg Schildpad oppikken en Mercedes bellen, of wanneer Porn uitgaat met Nong Fuk. Of het voorbeeld van een bonte familie met de namen van beer, rat, konijn, tijger en kip, of dat van vermicelli trouwt met garnaal, enz.

Bijnamen en de traditie van ‘Chuu Len’ in Thailand

Bijnamen spelen een belangrijke rol in Thailand waar dit ‘Chuu Len’ wordt genoemd (chue betekent naam en len betekent spelen). Vrijwel iedere Thai heeft een bijnaam waarmee ze bekend zijn (af en toe echter is de echte naam al zo kort dat er geen bijnaam gegeven wordt).

Hoewel iedere westerling wel iemand kent met een bijnaam, worden die namen meestal bedacht op latere leeftijd door vrienden, soms beledigend of komisch bedoeld, gebaseerd op uiterlijk, een eigenschap, beroep of iets anders, en soms op een geheimpje dat alleen mensen in dichte kring kennen.

Sterker nog, het is b.v. in Nederland géén gewoonte iemand ‘zomaar’ bij zijn bijnaam te noemen tenzij je een goede bekende bent, zeker wanneer iemands bijnaam ‘Lange’ is of ‘Smurf’, maar een gewoonte is het sowieso niet.

In Thailand echter worden bijnamen meestal bepaald door de ouders of familieleden, direct na de geboorte van een kind, en met een totaal andere insteek.

Zelf experimenteren: Goed opgelet!

Je kunt gerust zelf experimenteren en je eigen coole bijnaam bedenken voor je Thaise vrienden maar let goed op. Heet je b.v. Jimmy en maak je er Jim van, wat o.a. vagina betekent, maak je misschien niet overal de gewenste indruk met “I am Mr. Jim”, net zoals Louis Hammilton waarschijnlijk niet als “Mr. Ham” door het leven wilt in Thailand.

En anders vraag je een Thai om hulp want want die zijn creatief in het bepalen van de juiste bijnaam. Heet je b.v. Raymond, wat zij uitspreken als Laymon/Lemon en vertaald in Thai als ‘Manao’, dan is je bijnaam Manao, klaar is Kees!

Bangkok

Achternamen zijn in Thailand sinds 1913 wettelijk verplicht, en soms erg lang, mede vanwege de chinese invloeden. Maar niet alleen achternamen zijn lang. De volledige naam van Bangkok is bijvoorbeeld een heel karwei om uit te spreken:

“Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam PrasitKrung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit”

Boze Geesten misleiden: Wegwezen met de Bpee-Sàat!

Het gebruik van bijnamen komt voort uit de oude overtuiging dat de boze ‘Bpee-Sàat demonen’ constant op zoek zijn naar pasgeboren kinderen die ze kunnen ‘wegrukken en beheersen’. De geesten laten zich echter gemakkelijk voor de gek houden aangezien het gebruik van een bijnaam hun petje al te boven gaat, en dit helpt om het kind te beschermen.

Voortvloeiend hieruit is het gebruik, wat ook nu nog voortkomt, om zich te weerhouden van het geven van complimenten over een baby. Hoe mooier de baby, hoe meer kwade geesten er op de loer liggen uiteraard!

Niet complimenteuze bijnamen zijn niet kwetsend bedoeld maar dienen om geesten op afstand te houden. Bovendien worden er niet zoals in het westen direct negatieve associaties gemaakt met bijnamen, zoals wanneer iemand in het westen ‘Kip’ zou worden genoemd, mensen vermoeden dat diegene misschien te veel kakelt, of dat de ‘Schildpad’ niet zo vlot is. In het geval van bijnamen in Thailand worden positieve eigenschappen eerder benadrukt dan de negatieve.

Nong als voorvoegsel

Als kinderen jong zijn worden ze vaak aangesproken met ‘Nong’, gevolgd door hun bijnaam. Nong betekent jongere broer of zus. Als het kind opgroeit vervalt het voorvoegsel Nong, hoewel het mogelijk is dat mensen in hun omgeving het toch blijven gebruiken, alsof het kind nog jong zou zijn. Vergelijkbaar met hoe in het westen iemand die al op latere leeftijd is, door sommigen toch nog met “jongen” wordt aangesproken. En tot slot is Nong tevens een populaire bijnaam.

Bronnen bij het bepalen van bijnamen

Uiterlijk

Een veel voorkomende bron van bijnamen is de indruk die een baby maakt alsmede zijn uiterlijke kenmerken, maar of u het eerste of een later kind bent heeft ook invloed.

Schuiven met letters

Afkortingen komen ook voor, een vrouw met de naam Kanchana kan b.v. de bijnaam Kan krijgen, en een man genaamd Prasert kan Sert worden genoemd. Combinaties van bijnamen van ouders zijn een ander voorbeeld, b.v. wanneer hun bijnamen Mote en Da zijn, kan de bijnaam van een kind ‘Mod’ (mier) zijn. Heten je ouders Jack and Jaa dan kunnen al je broers en zussen een naam krijgen beginnend met een J, zoals Joom, Jee, Jay of Je-ab.

Voeding

Sommige bijnamen verwijzen naar voeding, een populaire jongensbijnaam b.v. is ‘Wu Sen’ oftewel Vermicelli, mogelijk voor een kind wat niet erg dik was. Pancake is populair voor meisjes, maar misschien minder gewaardeerd op latere leeftijd wanneer het gewicht soms flink toeneemt (één van de populairste actrices in Thailand heet overigens Pancake).

Merken, Producten en Moderne bijnamen

Een bekende thaise acteur noemde zijn zoon ‘Airbus’ vernoemd naar het vliegtuig. Misschien wilde hij dat zijn kind piloot wordt of gaat reizen? Er is een geval bekend van een familie waar de kinderen allen een Automerk als bijnaam kregen: BMW, Mercedes Benz en Jaguar. De namen werden bepaald door de auto waar de vader in reed ten tijde van de bevallingen.

Andere merknamen die gebruikt worden zijn Fiat, Cola, Pepsi, Beam (van Jim Beam whisky), Seven (van supermarktketen 7-11) Man U, Liverpool, Uefa, Perfect, Ben 10, Nuclear, Internet, Google of Big Mac.

Flora & Fauna

Palm, Mint of Noo zijn b.v. veel voorkomend maar de meisjes-bijnaam Nok (vogel) is één van de populairste bijnamen.

Meisjes worden vaak vernoemd naar schattige dieren, heerlijk fruit, of bijvoorbeeld vis, krab of druif.

Soms wordt het geluid van een dier gebruikt, b.v. ‘Jip’ (vogelgeluid) of ‘Aud’ (varken).

Andere voorbeelden uit de natuur zijn Roong (regenboog), Fon (regen), Maek (wolk), Fah (afkorting van tong fah, wat lucht/hemel betekent), Boa (lotus), Khing (gember), Taeng-gwa (komkommer), Bai-teuy (pandana blad).

Een andere bron voor bijnamen zijn dieren (kip, garnaal, schildpad, enz), of zelfs dierengeluiden. Deze traditie houdt verband met het beschermen van het pasgeboren kind tegen geesten, aangezien het schijnt dat het roepen van de baby, alsof het een dier was, de geesten zou misleiden en de baby met rust werd gelaten.

Mannelijke en vrouwelijke bijnamen

Een flink aantal namen kunnen voor beide geslachten worden gebruikt, maar de meeste komen vaker voor bij het ene geslacht dan bij het andere. De namen van kleine dieren en van eten en drinken zijn meestal vrouwelijke namen, terwijl namen van vrijetijdsactiviteiten en technologie voornamelijk mannelijke namen zijn. Sommige mensen zijn vernoemd naar hun geslacht – Chai “mannelijk”, Ying “vrouwelijk” en Num “jongeman” zijn ook allen gebruikelijke Thaise bijnamen.

Engelse import

Hoewel sommige keuzes voor een naam verassend lijken, kunnen andere nog excentrieker zijn. Engelse woorden zijn ook populair en sommige rechtstreeks ontleend aan Engelse namen als Jack (Jàek), of aan voedsel of techniek.

Het lijkt erop dat elk indrukwekkend vreemd woord geschikt is om als bijnaam te gebruiken, dus er zijn Thai met bijnamen als “King Kong”, “Laser”, “Vegas”, “Chocolade”, “Nasa” enz.

Overigen bronnen van inspiratie

Edelstenen: Mook (parel), Nin (zwarte saffier) Yok (jade)
Fruit: Som (orange)
Chompuu: (rose appel)
Geluiden, soms zonder betekenis: Aa, Aoo, Auu, Aew, Ae, Aae, en Ouh.
Getallen: Neung of Ek (een), Song (twee)
Haarsspeldjes en dergelijk voor meisjes: Gib, Bo
Kleuren: Daeng (rood), Keo (groen), Dam (zwart)
Maten en gewichten:Nid of Noi (weinig), Lek (klein), Yai (groot)
Plaatsen: Lanta (eiland Lanta in provincie Krabi)
Smaken: Waan (zoet), Preaw (zuur)
Sport: Ping Pong (Tafeltennis); Man-U (manchester united)
Stoffen: Faai (katoen), Mai (zijde), Prae (satijn)

Voorbeelden van bijnamen

Uiterlijke kenmerken

Bum – Potdalig/met kuiltjes
Daeng – Rood
Dam – Zwart
Fah – Hemel, lucht
Lek – Klein
Neung – Eén
Nit – Klein
Noi – Small
Ploy – Edelsteen
Pui – Mollig
Som – Oranje/sinaasappel
Song – Twee
Toi – Weinig
Uan – Dik
Yai – Groot

Dieren

Aod – Kikkervis
Aud – Geluid Van Een Varken
Hong – Zwaan
Jeab – Babykip/Kuiken
Kai – Kip
Kob – Kikker
Kung – Garnaal
Maew/Meow – Geluid Van Een Kat, Miauw
Mee – Beer
Mod – Mier
Moo – Varken
Nok – Vogel
Non – Worm
Noo – Muis, Rat
Pet – Eend
Phueng – Bij
Pla – Vis
Pla-waan – Walvis
Poo – Krab
Seua – Tijger
Tai – (afkorting voor konijn) / Gra-dtàai
Takkataen – Sprinkhaan
Tao – Schildpad

Buitenlandse woorden

Apple – Àep-bpêrn
Bank – Báeng
Beam – Beem
Beer – Bia
Benz – Bayn
Big – Groot
Bonus – Boh-nát
Boy – Jongen
Cake – Káyk
Cream – Room
Fiat – Fîat
Ford – Fôt
Gear – Gia
Gift – Gìf
Ice – Ai
Itim – Zoals in Engels, Ice Cream
Jam – Yaem
Milk – Mil
Mint – Mín

Vrijetijdsactiviteiten en letters van het Alfabet

A / Ay – Ay
Art – Áat
B / Bee – Bee
Ball – Bon
Cartoon – Gaa-dtoon
Ek – Èk
Film – Fim
Game – Gaym
Golf – Góf
Guitar – Gee-dtâa
J / Jay – Jay
Joke – Jóhk
M / Em – Em
O / Oh – Oh
Ping Pong – Bping-bpong
Q / Kiw
R / Ah – Aa
Y / Wai – Waai

Typisch vrouwelijke bijnamen

A-gun – Druif
Buppha – Bloem
Chariya – Goede Manieren
Chomechai – Prachtig meisje
Chompoo – Rose Apple (Roze)
Dao – Ster
Dear – Schat, Zoals In Engels
Fah – De Hemel/Lucht
Fai – Katoen
Fon – RegenKamon – Hart, geest
Kanda – geliefd
Kay – Stijlvol
Mae Noi – Kleine Moeder
Maem – Zoals In Engels ‘Mam’
Malee – Bloem
Maliwan – Soort Jasmien
Nam – Water
Noy Na – Suiker Appel
Pen-chan – Volle maan
Phassakorn – Zon
Phueng – Bij
Ploy – Edelsteen
Porntip – Goddelijk gezegend
Praew – Sprankelend
Preecha – Wijsheid, intelligentie
Prisana – Vraag
Rochana – Mooie Woorden
Sai – Zand
Si Fah – Blauw
Som Wang – Hoopvol
Songsuda – Prachtig meisje
Suchada – Goed/Zus
Suda – Dochter/Meisje
Taeng – Melon
Tan – SuikerpalmThaksin – Zuidelijk, rechter hand
Tip – Goddelijk
Tukta – PopKamon – Hart, geest
Kay – Stijlvol
Mae Noi – Kleine Moeder
Maem – Zoals In Engels “Mam”
Malee – Bloem
Maliwan – Soort Jasmien
Nam – Water
Noy Na – Suiker Appel
Pen-chan – Volle maan
Phassakorn – Zon
Phueng – Bij
Ploy – Edelsteen
Praew – Sprankelend
Prisana – Vraag
Rochana – Mooie Woorden
Sai – Zand
Si Fah – Blauw
Som Wang – Hoopvol
Songsuda – Prachtig meisje
Suchada – Goed/Zus
Suda – Dochter/Meisje
Taeng – Melon
Tan – Suikerpalm
Tip – Goddelijk
Tukta – Pop

Typische mannelijke bijnamen

Big – Groot
Boy – Jongen
Chai – Victory, Overwinning
Channarong – Experienced Warrior
Chao Fah Prins
Ek – Belangrijk(ste)
Jom – Top
Khemkhaeng – Sterk
Kla – Dapper, Moedig
Kraisee – Leeuw
Mee Noi – Kleine Beer
Pat – Blazende Wind
Pete – Piet
Phassakorn – Sun
Pon – Kracht, Sterk
Pop – Zoals In Engels
Prayut – Strijder
Puenthai – Pistool
Som Phon – Gezegend
Som Phong – Kenmerken van zijn voorouders
Som Chai – Mannelijkheid, sterk
Som Kid – Doelgericht, doeltreffend
Thinnakorn – Zon
Thuanthong – Gouden Speer
Ton – Leider
Tong – Groot
Top – Top
Wat – Godsdienstig (Tempel)
Yut – Strijd/Oorlog

Voeding

Beer – Bier
Cake – Káyk
Chocolade – chók-goh-láet
Chompoo – Rose Apple (Roze)
Khanom Jee – Soort noodles
Khing – Gember
Kung – Garnaal
Noy Na – Suiker Appel
Pancake – Pannenkoek/verassing
Prik – Chilipeper
Tan – Suikerpalm
Wun Sen – Vermicelli

De groeten van Mee Noi

Wees vriendelijk en reageer beleefd op het artikel wat Olleke Bolleke voor u vertaald heeft, wij moedigen toevoeging van uw reactie op deze content aan, maar kijken streng naar taalgebruik. Mocht u een foutje menen te zien of heeft u een tip!, mail uw nieuwsbeer even, hij zal u dankbaar zijn.

Informatie en bron
Illustraties: De Kleine Beer – Google
Tekst: De Kleine Beer

Eén gedachte over “De wondere wereld van Thaise bijnamen!”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.